JAHON ChЕMPIONATI – YANGI O‘ZBЕKISTONDA ZABT ETILGAN YANA BIR MARRA!

Феномен «Нового озера» в Кызылкумах:
климатический триггер, правовые лакуны и стратегические вызовы для Узбекистана

To‘kin dasturxon kafolati: 
Qashqadaroda oziq-ovqat xavfsizligi choralari

O‘zaro hamkorlik muhokama markazida

Farhod Bo&lsquo;ronov -&nbsp; Demokratik jarayonlarni tahlil qilish markazi direktor o&lsquo;rinbosari,&nbsp; yuridik fanlar nomzodi, dots.nt.
Mintaqaviy integratsiyaning &ldquo;quyidan yuqoriga&rdquo; yo&lsquo;nalishidagi nazariy-metodologik asoslari
Markaziy Osiyoda mintaqaviy integratsiya hozirgi geosiyosiy voqelik sharoitida faqat davlatlararo formatlar doirasidan chiqib, murakkab, ko&lsquo;p vektorli jarayon sifatida namoyon bo&lsquo;lmoqda. &ldquo;Global beqarorlik sharoitida mintaqa tobora yagona, raqobatbardosh va xalqaro munosabatlarda strategik ahamiyatga ega subyekt sifatida o&lsquo;zini namoyon etmoqda. Tarixan mazkur mintaqa Sharq va G&lsquo;arb o&lsquo;rtasida ko&lsquo;prik vazifasini bajarib, ulkan energetik, madaniy-sivilizatsion hamda insoniy salohiyatni o&lsquo;zida mujassam etgan&rdquo; [1]. 2010 yillar o&lsquo;rtalarida asos solingan ishonchni mustahkamlash va pragmatik hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan yo&lsquo;nalish davlat rahbarlarining Maslahat uchrashuvlarini chuqur institutsionallashuviga olib keldi [2]. 2025 yil 16 noyabr kuni Toshkent shahrida O&lsquo;zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida bo&lsquo;lib o&lsquo;tgan yettinchi Maslahat uchrashuvi tarixiy sammit sifatida mintaqa taraqqiyotining sifat jihatidan yangi bosqichini boshlab berdi. Ishtirokchi davlat rahbarlarining Ozarbayjon Respublikasini mazkur formatga to&lsquo;laqonli a&rsquo;zo sifatida qo&lsquo;shish to&lsquo;g&lsquo;risidagi yakdil qarori ushbu tuzilmani Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkazni birlashtiruvchi mutlaqo yangi geosiyosiy arxitekturaga aylantirdi. Mazkur sharoitda integratsiya jarayonlarining uzoq muddatli barqarorligi faqat siyosiy deklaratsiyalar bilangina emas, balki jamiyatlar o&lsquo;rtasidagi o&lsquo;zaro aloqalarning mustahkamlanishi bilan ham belgilanadi. Fuqarolik jamiyati institutlari, jumladan, nodavlat notijorat tashkilotlar (NNT), jamoatchilik harakatlari, ekspert-tahliliy markazlar hamda yoshlar uyushmalari &ldquo;quyidan yuqoriga&rdquo; tamoyili asosida kechadigan integratsiya jarayonlarining muhim harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Ular davlatlararo tashabbuslarni jamiyat hayotiga tatbiq etish orqali integratsion strategiyalarni aholining amaliy ehtiyojlariga moslashtirishga xizmat qiladi [3].

MARKAZIY OSIYO MAMLAKATLARI FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARINING MINTAQA INTЕGRATSIYA JARAYONLARIDAGI O‘RNI

Орол денгизининг қуриши XX асрнинг энг йирик экологик фалокатларидан бири сифатида қайд этилади. Марказий Осиё ҳудудида жойлашган бу денгиз илгари дунёдаги энг катта ички сув ҳавзаларидан бири бўлган. Бироқ, инсон фаолияти, айниқса, нотўғри сув сиёсати натижасида унинг ҳажми кескин камайиб, жиддий экологик, ижтимоий ва иқтисодий муаммоларни келтириб чиқарди.

Оролбўйи минтақасини ўрмонзорлаштиришнинг аҳоли саломатлиги ва экологияни барқарорлаштиришдаги ўрни

&nbsp; &nbsp; &nbsp; 2026 yilda dunyo bo&lsquo;ylab 49 ta davlatda jami 54 ta saylov va referendum o&lsquo;tkazilishi rejalashtirilgan. Mazkur jarayonlar xalqaro kun tartibidagi siyosiy muhokamalarni faollashtirishi mumkin. &nbsp;
&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Taqvimga muvofiq, 9 ta prezident saylovi va 31 ta parlament saylovi o&lsquo;tkazilishi, 10 ta davlatda esa prezident hamda parlament saylovlari bir vaqtning o&lsquo;zida tashkil etilishi ko&lsquo;zda tutilgan. Shuningdek, 2 ta mamlakatda parlament saylovlari referendumlar bilan birgalikda o&lsquo;tkazilishi, yana 2 ta davlatda esa alohida referendumlar bo&lsquo;lib o&lsquo;tishi rejalashtirilmoqda.
&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Saylov kampaniyalari geografiyasi barcha qit&rsquo;alarni qamrab olgan bo&lsquo;lib, AQSH, Armaniston, Bolgariya, Braziliya, Vengriya, Daniya, Latviya, Portugaliya, Rossiya, Shvetsiya va Yaponiya kabi davlatlarni misol sifatida keltirish mumkin. &nbsp; &nbsp; &nbsp;
&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Mintaqalar kesimida tahlil qilinganda, eng yuqori saylov faolligi Afrika (18 ta) va Yevropa (16 ta) davlatlari hissasiga to&lsquo;g&lsquo;ri keladi. Mazkur siyosiy jarayonlar 1,8 milliard nafardan ortiq aholini qamrab olishi, 1 milliardga yaqin saylovchi esa ovoz berishda ishtirok etishi kutilmoqda.
Ilova: 2026 yilga rejalashtirilgan saylovlar bo&lsquo;yicha ma&rsquo;lumotlar bilan &ldquo;2026 &mdash; saylov xaritasi&rdquo; orqali tanishish mumkin.

2026 йил — глобал сиёсий танловлар ва фаол сайловлар йили

Янги Ўзбекистонни барпо этиш жараёнида фуқаролик жамияти институтлари демократик ислоҳотларнинг муҳим иштирокчиси ва ижтимоий ҳамкори сифатида юқори аҳамият касб этмоқда. Мазкур маърузада фуқаролик жамиятининг ҳуқуқий ҳамда институционал базаси, ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларда давлат билан ҳамкорлик механизмлари, мамлакатнинг халқаро имижини кучайтиришдаги роли ёритилган. Маърузанинг асосий мақсади Ўзбекистонда кенг қамровли демократик ислоҳотлар натижасида шаклланган фуқаролик жамиятининг бугунги қиёфасини холис баҳолаш, эришилган ютуқлар, самарадорлик кўрсаткичлари ҳамда замонавий чақириқларни чуқур таҳлил қилиш ва истиқболдаги стратегик йўналишларни белгилашдан иборат. Ундаги таҳлил ва хулосалар давлат органлари, халқаро ҳамжамият ва кенг жамоатчиликка мамлакатдаги демократик ўзгаришларнинг бориши ҳақида яхлит тасаввур беришга хизмат қилади. Агар хоҳласангиз, матнни расмий маъруза ёки аналитик ҳужжат услубида янада сайқаллаб берсам ҳам бўлади.

Янги Ўзбекистонда фуқаролик жамиятининг ҳолати ва ривожланиш тенденциялари тўғрисида маъруза

O'zbekistonda davlat idoralari faoliyatining ochiqligi va hisobdorligini ta'minlash O'zbekiston 2030 strategiyasining ustuvor yo'nalishlaridan biri bo'lib, islohotlar natijasida mamlakatda shaffoflik, raqobatbardosh bozor iqtisodiyoti va fuqarolar ishonchi ortib bormoqda.

Ochiq hukumat va shaffof boshqaruv

2024 yil yaqin tarixdagi eng yirik va serqirra saylov yillaridan biri boʻldi. Yil davomida 22 ta muddatidan oldin saylovlar oʻtkazildi. Shuningdek, butun dunyo boʻylab oʻtkazilgan 20 ta milliy referendumda fuqarolar oʻz munosabatlarini bildirishdi. Umuman olganda, yil davomida 110 kun 78 ta mamlakat va hududda saylov va referendumlar boʻlib oʻtdi. 2024-yilda 34 ta mamlakatda prezident, 61 ta mamlakatda parlament saylovlari boʻlib oʻtdi. Xususan, Rossiya, AQSH, Ozarbayjon, Slovakiya, Eron, Moldova, Xorvatiya, Finlyandiya davlatlarida prezident saylovlari, Oʻzbekiston, Fransiya, Buyuk Britaniya, Pokiston, Indoneziya, Belarus, Janubiy Koreya, Hindiston, Gruziya, Bolgariya davlatlarida parlament saylovlari oʻtkazildi. 2024-yilda saylov oʻtkazgan davlatlarning umumiy aholisi taxminan 4,16 mlrd kishini, yaʼni dunyo aholisining yarmidan koʻprogʻini tashkil qildi. 2025-yilda 58 ta mamlakatda saylovlar oʻtkazilishi rejalashtirilgan. Jumladan: 11 ta mamlakatda prezident saylovlari, xususan, Xorvatiya, Ruminiya, Polsha, Janubiy Koreya, Kamerun, Kot-dʻIvuar va boshqalarda; 37 ta mamlakatda parlament, uning yuqori va quyi palatalariga saylovlar; 10 ta mamlakatda bir vaqtda prezident va parlament saylovlari (Ekvador, Boliviya, Chili, Tanzaniya, Markaziy Afrika Respublikasi va boshqalar); eng koʻp saylovlar Amerika (17) va Yevropa (16) mintaqalarida boʻlib oʻtadi. Jami saylovlar boʻlib oʻtadigan mamlakatlar aholisi soni 1 mlrd 342 mln nafarni, saylovchilar soni esa taxminan 850 mln nafarni tashkil etadi. Hujjatni toʻliq shakli bilan ushbu havola orqali tanishing. Demokratik jarayonlarni tahlil qilish markazi

2025 yilda dunyo boʻylab prezidentlik va vakillik organlariga oʻtkaziladigan saylov va referendumlar

MILLATLARARO TOTUVLIK VA HAMJIHATLIK JAMIYAT TARAQQIYOTINING MUHIM MEZONI

#maqola

“Oʻzbekiston-2030” strategiyasini amalga oshirishda fuqarolik jamiyati institutlarining oʻrni

#konferensiya

2024-yilda 64 ta davlatda prezidentlik va parlament saylovlari oʻtkazilishi kutilmoqda.

Saylovlar oʻtkazilishi rejalashtirilgan davlatlarning aholisi umumiy hisobda 4 milliardga yaqin kishini tashkil etadi (dunyo aholisining yarmi). Ekspert hisob-kitoblariga koʻra, ovoz berishda 2 milliarddan ortiq saylovchi ishtirok etadi.
Davlat rahbarlari va parlament aʼzolarini saylash uchun eng koʻp saylovlar Yevropa mintaqasida rejalashtirilgan boʻlib, ovoz berish kamida 20 ta mamlakatda boʻlib oʻtadi. Undan keyin Afrika (18 ta davlat), Osiyo (16), Amerika (7) va Okeaniya (4) mintaqalari joy olgan. 
30 ga yaqin davlat allaqachon saylovlar tashkil etilishini tasdiqlagan va ovoz berish kunlarini belgilagan boʻlsa, qolganlarida sanalar aniqlanmoqda. Maʼlumki, kamida 12 ta mamlakatda davlat rahbari va parlament saylovlari bir kunda boʻlib oʻtadi. 
Bundan tashqari, 2024-yilda Yevropa parlamenti tarkibi yangilanishi kerak boʻlib, uning deputatlari Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlgan mamlakatlar aholisi tomonidan saylanadi.
Jumladan:
- Osiyo mintaqasida parlament saylovlari 12 ta, prezidentlik saylovlari 2 ta hamda bir kunda oʻtkaziladigan parlament va prezidentlik saylovlari 2 ta mamlakatda;
- Yevropa mintaqasida parlament saylovlari 11 ta, prezidentlik saylovlari 8 ta hamda bir kunda oʻtkaziladigan parlament va prezidentlik saylovlari 1 ta mamlakatda;
- Amerika mintaqasida prezidentlik saylovlari 1 ta hamda bir kunda oʻtkaziladigan parlament va prezidentlik saylovlari 6 ta mamlakatda;
- Afrika mintaqasida parlament saylovlari 5 ta, prezidentlik saylovlari 7 ta hamda bir kunda oʻtkaziladigan parlament va prezidentlik saylovlari 6 ta mamlakatda;
- Okeaniyada parlament saylovlari 2 ta hamda bir kunda oʻtkaziladigan parlament va prezidentlik saylovlari 2 ta mamlakatda boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan.
Hujjatni toʻliq shakli bilan ushbu havola orqali tanishing.

Demokratik jarayonlarni tahlil qilish markazi